title: Coronavirus Tips: Ihe ọghọm dị n'ịgwọ onwe gị ọrịa n'ụlọ
summary: Minista na-ahụ maka ahụike bu Osagie Enahire ekwuola etu ọtụtụ ọnwụ si na Covid-19 na-emetụta gọọmentị n'obi n'ihi na ọ bu ndị nwara ịgwọ onwe ha n'ụlọ.
text: Ọ kọwara na ndị a ji aka ha agwọ onwe ha ma malite ị ga ụlọọgwụ mgbe ọrịa bịara jidesie ha ike nke mere na azọtanwughị ndụ ha. Ọ rịọkwara onye ọbụla chọpụtara na o nwere Covid-19 ya gaa ụlọọgwụ ewepụtara maka ọgwụgwọ ha ga nata ọgwụgwọ. Nke a mere ka BBC Igbo jụọ otu dọkịta bụ McGinger Ibeneme ihe bụ ọdachi na mmadụ ịji aka ya agwọ onwe ya n'ụlọ kama ị ga ụlọọgwụ. O kwuru na o nweghi ihe dị mma nwereike ịpụta na mmadụ agaghị n'ụlọọgwụ ka dọkịnta nyocha ya tupu amalite ọgwụgwọ. Lee ihe ndị o kwuru ebe a: 1. Ọgwụ abụghị nri n'ihi na ọgwụ dị icheiche na-eme ihe dị icheiche n'ahụ nke pụtara na ịṅụọ ọgwụ nke dọkịnta ejighi aka ya nye gị, n'onwereike ịmebi ihe n'ime ahụ gị. 2. Ị ṅụọ ọgwụ mgbe n'ekwesighi na-eme ka ọgwụ kwụsị ịdị ire ya bụ na mgbe a na-achọ iji ya gwọ ọrịa o kwesiri ị gwọ, ọ gaghị eme nke a n'ihi na emebichaala ya. 3. Ọrịa dị icheiche na-ewepụta njirimara yiri onwe ha. Iji maatụ ọrịa dịka iba, coronavirus, ọrịa eze nakwa ndị ọzọ na-ebute ahụ ọkụ mana ọ pụtaghị na ọ bụ otu ọgwụ ka-aga eji gwọ ha niile. 4. Ndị mmadụ nwereike iji ọgwụ gbuo onwe ha n'ihi ịnụ ọgwụ ha ekwesighi ịṅụ na mbụ. Ọ nyere ndụmọdụ sị ndị mmadụ ha gaa n'ụlọọgwụ mgbe ọbụla ọrịa na-arịa ha maka na dọkịnta mụrụ nyocha na ọgwụgwọ ahụ nakwa na ọ ga-aka mara ọgwụ ahụ gị nwereike ịnabata. Akụkọ ndị ga-amasị gị: