title: ASUU Strike: Gọọmenti achọghị ịma maka anyị - Ọkammụta Ogunyemi
summary: Onyeisi 'Academic Staff Union of Universities (ASUU)' bụ Ọkammụta Biodun Ogunyemi ekwuola na gọọmenti etiti achọghị ịma maka ha makana ha na-akwụ ha agụrụ.
text: ASUU gbara abụbọ ọrụ ga-ete aka bido taa bụ ụbọchị iri abụọ na atọ nke ọnwa Maachi. Ogunyemi gwara BBC na ọ dị mkpa ka ndị nkuzi mahadum gosi gọọmenti na ha anaghị egwu egwu. Ndị mmadụ nọ n'elu soshal midia ekwu uche ha gbasara abụbọ ọrụ a. @_harrisonJNR kwuru na ASUU kwesiri iche ka ọrịa Coronavirus belata tupu ha gawa abụbụ ọrụ. @@Kayomideee_ kwuru na ASUU na-ekwu ka ga-aasị na agwa ha kwụsị abụbụ ọrụ, ụmụ akwụkwọ alaghachi. Nkatọ ezuola Hope Uzodimma ahụ maka idu ndị ọrụ ya n'iyiọrụ taa Uzodimma edoola ndị ọrụ n'iyiọrụ Gọvanọ Imo steeti ahụ bụ Hope Uzodimma duru ndị kọmishọna ya n'iyiọrụ taa bụ Monde. Uzodimma na-anata nkọtọ n'aka ndị mmadụ maka isionwu mee ya bụ emume agbanyeghị ka steeti ndị ọzọ sị akwụsịnata emume ugbua maka egwu coronavirus. Ọtụtụ mmadụ gbarụrụ ihu na ihe mmemme a na-aga n'ihu dịka mgbasa ọrịa coronavirus na-akawanye njọ na mbaụwa gbaa gburugburu.N'agbanyeghị mmachi amachiri mbiakorita nakwa mmekọrịta ndị mmadụ iji gbochie ọrịa a, BBC Igbo hutara ọtụtụ ndị mmadụ n'ógbè ihe omume Ahiajioku, ebe ha gbakọtara iji donyere ndị a e duru n'iyi ọrụ ukwu.Ụfọdụ ndị Gọvanọ Hope Uzodinma duru n'iyi ọrụ gụnyere; ndị Komishona ọhụrụ, ndị enyemaka pụrụ iche (SA) nakwa ndị nnọchiteanya pụrụ iche. Nwunye onyeisiala chọrọ ka akwụsị ọrụ Nwunye onyeisiala bụ Aisha Buhari ekwuputala uche ya wee sị ka emechie ebe niile na Naijirịa. Aisha Buharị kọwara na ị gaghị edobe ụmụaka n'ụlo ma sị nne na nna ha pụọ, n'ihi na mgbe ha batara ọbụ ụmụ ha ga-ezute ha. Ọtụtụ mba dị icheiche emechiela ebe niile na be ha iji gbochie mfesa ọrịa coronavirus. Mba dịka Briten, Itali, Fransị, Jamani nakwa obodo Calfornia na New York nke mba Amerịka socha na ndị mechiri elu na ala. Mana akụkọ ọma si mba Chaịna apụta bụ na ndị nwere ọrịa a ebelatala nke ukwuu. Ọkpara Atiku ebutela ya Atiku Abubakar Onye bụbu osote onyeisiala Naịjirịa bụ Atiku Abubakar ekwupụtala na nwa ya nwoke butere ọrịa coronavirus. Atiku si n'akara Twitter na Facebook ya wee zipụ ozi a n'abalị Sọnde. O kwuru na a kpọrọla nwa ya gawa n'ụlọọgwụ 'Gwagwalada Specialist Hospital' dị n'Abụja. Atiku rịọkwara ka ndị mmadụ na-echeta ezinụlọ ya n'ekpere. Zimbabwe na Coronavirus Zimbabwe akagbuola emume ncheta ụbọchị nwereonwe ha chọburu ime n'ọnwa ọzọ dịka ha kagburu ọgbakọ niile karịrị mmadụ otu narị na mba ahụ. N'Afrika, onye mbụ anwụọla n'aka ọrịa Coronavirus na Zimbabwe bụ ebe Minister ahụike mba ahụ bụ Obadiah Moyo na-agwa ndị mmadụ ha kara obi. Akụkọ a na-akọwa na ahụ adịbụghị ya bụ nwaamadị nwụrụ, gbara afọ iri atọ ike tupu ya bụ ọrịa ejituo ya. Ọnwụ Zororo Makamba gosiri na ya bụ ọrịa nwekwara ike igbu onye ntorobịa. Achọpụtara ya bụ ọrịa n'ahụ ya ụbọchị ụka mgbe ejiri nabata ya n'ụlọọgwụ dị na Harare ụbọchị Satọde bụ ebe ya bụ ọrịa nọ kawanye njọ. Coronavirus na egwuregwu N'egwuregwu, akụkọ na-eru anyị ntị taa bụ na mba Kanada na Ọstrelia si na ha agaghị eso gaa asompi Olympics ma enyigharịghị ya maka egwu ọrịa Coronavirus. Kanada bụ ndị mbụ nupuruisi na 2020 Olympics maka ya bụ ọrịa ozuru mba ọnụ. Onyeisiala mba Japan bụ Shinzo Abe ekwetala n'ezie na-enwereike ibugharị ya bụ emume maka mkpamkpa ya bụ ọrịa na-akpa na-aga n'ihu. Ọstralịa sị na ha ahụlarị na ya bụ egwuregwu agaghị aga n'ihu. Ugbua Briten ekwetala na ha agaghịzị aga ya bụ emume ma ọrịa a si otu a na-agbasa. Ndị Dọkịnta Naijirịa Otu akpọrọ Nigeria Association of Resident Doctors sị na ha akwụsịla abụbụ ọrụ ha. Ha kwụsịrị ya bụ abụbọ ọrụ dịka ha nwere obi ebere bebe ndị Naijirịa nọ dịka Coronavirus na-awakpo ha. N'Oge edere akụkọ a, mmadụ iri atọ ebutela ya bụ ọrịa na Naijirịa. NCDC na Coronavirus Ngalaba na-ahụ maka ịchekwa ọrịa na nje bụ NCDC ekwuputala na mmadụ ise ọzọ ebutela ya bụ ọrịa Coronoavirus. Ụgbụ a, mmadụ iri atọ na atọ ebutela ya bụ ọrịa ebe mmadụ abụọ alaa ụlọ ha. Ikpe ebubo nrụrụaka nke Winnifred Oyo-Ita O bụ taa ka a ga-ekpe ikpe onye bụbu onyeisioche ngalaba na-ahụ maka ndị ọrụ na Naijirịa bụ Winnifred Oyo-Ita . Ọ bụ ngalaba na-ahụ maka nrụrụaka bụ EFCC gbara ya akwụkwọ na ụloikpe ukwu nke dị na Abuja maka ebubo nrụrụaka ruru ijeri naira atọ. Na Saụt Afrịka Ndị mba Saut Afrịka eweela iwe dịka Minista na-ahụ maka ịkwalite mmekọ bụ Lindiwe Zulu pụtara n'ezi kwuo na atụmatụ eji chekwa maka Coronavirus na-emekpa ya ahụ. O mere ihe onyonyo n'ezi were sị " Nọrọ n'ụlo ma okwe gị, mana ọ siri m ike ị nọ n'ụlọ, Nje a biko laa anyị chọrọ ibi ndụ". Iwe were ọtụtụ ndị Saut Afrịka nke mere ka ha pụta n'igwe kaọọ ihe Zulu mere. Zulu rịọrịọ mgbaghara ma sị na ọ bụ obi ọtụtụ ndị Saụt Afrịka ka ọ na-ekwuputa. N'Egwuregwu A na-ekwu ka eyiharịa Olympic nke 2020 Ndị mba Kanada ekwuola na ndị otu egwuregwu ha agaghị eso n'asọmpị Olympik a ga-eme n'ọnwa Julị ma kwuo kwa ka eyiherịa ya maka Coronavirus. Nke a na-abịa dịka onyeisiala mba Japan na-ekwu na e nwere ike iyiharị ya bụ egwuregwu maka ọrịa Coronavirus. N'otu aka ahụ ka nyeisi ngalaba na-ahụ maka ndị egwuregwu ụwa niile bụ Lord Coe amaala ọkwa ka eyiharịa egwuregwu Olympic nke 2020. Ọ na-ekwu nke a dịka mba Kanada, ngalaba na achịkọta ndị egwuregwu mba Ingland na nke Amerịka na-ama ọkwa iyigharị ya bụ asọmpị. Gee akụkọ ndị n'uju n'otu nkeji Akụkọ ga-amasị gị ị ga-achọ ikọ taa niile