title: Nigeria Elections 2019: Ihe 5 nwere ike isi ebe a na-atụ vootu kpọga gị mkpọrọ
summary: Ka ị na-akwado ịga ebe ị ga-ebinyeaka n'akwụkwọ vootu, ị ma ihe ị na-ekwesịghị ime ma i ruo ebe a na-eme ntuliaka?
text: Ntụliaka a nwere ike ịbụ nke mbụ ị na-esonye maọbụ ọ bụrụ na i meela ya ugboro ugboro, mana ị ma ihe ndị nwere ike ibutere gị nsogbu ebe ahụ? Dịka otu na-ahụ maka ntuliaka na Naịjirịa bụ Inec siri kwuo, ime ihe ndị a ga-ekotere gị okwu na ụka. Gbanarị ihe ise a: 1) Aghọgbula onye ọbụla na ị bụ onye ụlọọrụ Inec: Ụfọdụ oge ka ị ga-ahụ ndị na-agwa ndị mmadụ na ha na-arụrụ Inec ọrụ, mana otu abụghị n'ezi. Marakwa na aka kpara gị ka ị na-aghọgbu ndị mmadụ n'ụzọ a, ị ga-akwụ iwu otu nde naịra (N1m) maọbụ ị gaa mkpọrọ otu afọ. 2) Iji akwụkwọ mbinyeaka: E jide gị ka i ji akwụkwọ mbinye aka (ballot paper) nke ị na-enweghị ikike ijide, ị mara na ị nọ n'ezigbo ofe dị ọkụ. Ọ bụrụ na erighị gị iwu ịkwụ nde naịra iri ise (N50m), ị mara na ị nwere ike ịga mkpọrọ afọ iri. Iwu Inec achọghị ịma ma ị bụ nwoke maọbụ nwaanyị. Onye dara ya adaala ya. 3) Iji ngwaagha bịa: Ụbọchị ntụliaka, ị kwesịghị iji ngwa-agha maọbụ ihe nwere ike imerụ mmadụ ahụ bịa. E jide gị ka i ji ngwa-agha dịka egbe maọbụ mma na ihe ndị ọzọ dị etu ahụ, ị ga-akwụ puku narị naira ise (N500k) maọbụ ị gaa mkpọrọ otu afọ maọbụ ha abụọ. 4) Inye onye ọzọ akwụkwọ ikike ntụliaka gị: Ị daala iwu ma inye onye ọzọ akwụkwọ ikike ntuliaka gị nke a na-akpọ "PVC" ka o were mee ntuliaka. Ị dakwara iwu ma ọ bụrụ na i jide PVC karịrị otu (nke bụ nke gị). E jide gị, ị ga-akwụ iwu otu nde naịra (N1m) maọbụ ị gaa mkpọrọ otu afọ. Ebe a na-eme ntuliaka nke Bekee kpọrọ "polling booth' N'otu aka ahụ, ị ga-akwụ iwu otu puku narị naịra (N100k) maọbụ ị gaa mkpọrọ ọnwa isii maọbụ ha abụọ, ma e jide gị ebe i ji akwụkwọ ikike ntuliaka onye ọzọ jirila mee ntuliaka. 5) Iburu ngwaọrụ e ji eme ntụliaka: E jide gị ebe ị pụnarịrị ngwa ọrụ e kwesịrị iji eme ntuliaka, ị dabanyela n'ezigbo nsogbu. Ị ga-aga mkpọrọ afọ abụọ.