title: Là a' chait-fhiadhaich seachad?
summary: Fhuair sgrùdadh mòr gu bheil an cat-fiadhaich an Alba mar a bha e gu h-eachdraidheil a-niste cha mhòr air a dhol à bith.
text: Choimhead an luchd-rannsachaidh, aig Deuchainn-lann Wildgenes aig Sùth Dhùn Èideann, ri cha mhòr 300 cat - a' mhòr-chuid dhiubh air an aithneachadh mar chait-fhiadhaich. Fhuair iad gun robh a h-uile cat dhiubh a bha a' tighinn beò gu nàdarra nam pàirt den aon mheasgachadh ghineachan 's a tha cait-taighe. Thuirt prìomh ùghdar an rannsachaidh, an Dr Helen Senn, gur iad cros-chinich a th' anns a' mhòr-chuid dhiubh, agus nach fhada gus am bi an cat-fiadhaich mar a tha e air a bhith gu h-eachdraidheil air a dhol à bith. An Ear-Mheadhanach Tha mu 100 cat-fiadhaich aon-chineach a tha gan cumail ann an sùthaichean air feadh na Rìoghachd Aonaichte ge-tà, aig a bheil gineachan nas làidire. 'S ann an sin a tha dòchas an luchd-glèidhteachais. A-muigh anns an nàdar ge-tà, 's e trioblaid shìmplidh a th' ann - tha na cait fhèin coma cò na cait eile leis am bi iad a' briodadh. Tha an aon rud fìor mu chait-taighe. 'S fhada a tha luchd-glèidhteachais air an t-eadar-bhriodadh sin fhaicinn mar chunnart don chat-fhiadhaich. "Ged a tha 's dòcha beagan chat a-muigh an sin aig a bheil gineachan a dh'aithnicheamaid nas làidire, 's e cros-chinich a th' anns a' mhòr-chuid aca," thuirt an Dr Senn. "Agus ged a lorgamaid am beagan chat sin, chan fheum thu ach coimhead aon ghinealach air adhart mus faighnich thu "cò leis a bheil na cait seo a' dol a bhriodadh?" "Mar sin dheth, saoilidh mi gum faodar a ràdh gu bheil là a' chait-fhiadhaich mar a bha, seachad, no gu bhith seachad," thuirt i. 'S e an duilgheadas a th' ann, a rèir an luchd-glèidhteachais, gur e gineachan an Ear-Mheadhanaich a th' ann an an cait-taighe, fhad 's a tha gineachan Eòrpach aig na cait-fhiadhaich. "Tha e gu math coltach nach bi am measgachadh seo math dha na cait-fhiadaich," thuirt an Dr Senn. "'S e beathach a tha seo a tha an aghaidh na creige. Ath-shaoradh "Tha aige ri tighinn beò ann an àrainneachd agus aimsir a tha gu math dùbhlanach, agus bhiodh e coltach nach dèanadh e feum dhaibh a bhith a' cros-bhriodadh le cait aig a bheil dualchas anns an Ear-Mheadhanach agus ceann a tuath Afraga, a tha gu math nas blàithe," thuirt i. Tha Buidheann Ghnìomh nan Cat-Fiadhaich (SWA) ge-tà, ag amas air cumail orra leis na h-oidhirpean glèidhteachais aca. Am measg nan sgeamaichean a th' aca an-dràsta a tha ag amas air stad a chur air a' chros-bhriodadh, tha poileasaidh a bhith a' glacadh, a' spò, a' toirt bannachdaich dha, agus a' saoradh chat-taighe ann an sgìrean far a bheil cait-fhiadhaich a' tighinn beò gu nàdarra. Bidh iad cuideachd a cumail sùil air cait-fhiadhaich le bhith a' cleachdach ribichean-chamara agus eile, 's iad ag amas air cait bheò a ghlacadh aig a bheil deagh DNA. Tha iad cuideachd an dòchas gun gabh DNA bhon 100 cat-fiadhaich ann an sùthaichean aig a bheil gineachan nas làidire, a chur air ais am measg an fheadhainn a tha beò air an cinn fhèin. "Saoilidh mi gu bheil e cudromach dha-rìribh gun cuir sin dìon air a' bheagan chat a th' air fhàgail a ghabhas aitheachadh mar chait-fhiadhaich, agus gun ionnsaich sinn nas urrainn dhuinn bhuapa," thuirt an Dr Senn. "Ach feumaidh sinn tòiseachadh a bheachdachadh air "poileasaidh àrachais". "Tha sinn air a bhith ag obair leis na cait a tha a' briodadh ann an sùthaichean, a' feuchainn ri iomadachd an DNA aca a leudachadh, agus an toirt gu ìre far an gabhadh 's dòcha an saoradh a-rithist gu bhith a' tighinn beò gu nàdarra."