title: Ngozi Okonjo-Iweala: Ala Igbo nwere ihe niile n'iji kwalite akụnụba Naịjirịa
summary: Dọkta Ngozi Okonjo-Iweala nwere mkparịta ụka pụrụiche na BBC Igbo a kpọrọ "Kwuo Uche Gi".
text: Ngozi Okonjo-Iweala: Ihe ndị aga-eme ka akụnaụba ala anyị ghara ịdakpọ n'ihi coronavirus Na mkparịtaụka a, Okonjo Iweala kwuru na ya kwụwara aka ya ọtọ oge ọ rụrụ ọrụ dịka Mịnịsta Ego nke Naịjirịa n'oge Olusegun Obasanjo nakwa Goodluck jonathan chịrị ọchịchị. Gee ọkpụrụkpụ okwu Dkt Ngozi Okonjo-Iweala kwuru ebe a: Anyị enweghikwa ndị ga-azụ mmanụ agbịdị anyị. O kwuru sị: "Nne m na nna m nyere m ọzụzụ dịka ndị Igbo. Ha gwara m ka m were ụbụrụ m wee chepụta ezigbo echiche kama iwere ihe onye ọzọ." "Edebere m aka m ọcha. Obi m dịkwa ọcha." Gee mkparịtaụka ahụ n'uju: Oge anyị jụrụ ya maka akụkọ kwuru na gọọmenti Abia steeti kpọrọ ya ka ọ bịa nyere ha aka ịdozi akụnaụba ha, Okonjo-Iweala kwuru na nke ahụ abụchaghị eziokwu. Ọ kọwara na ya gụtara ya bụ akụkọ na 'newspaper' mana ya ahụbeghị akwụkwọ ozi si n'aka gọọmentị Abia. Mgbe ọ bịara 'Kwuo Uche Gị' O kwekwara nkwa ya ga-enye nkwado ma a kpọọ ya ụdị oku ahụ. Ọ gara n'ihu kwuo na obi dị ya ụtọ na ọ bụ ya bụ nwaanyị mbụ bụ minista okwu ego dị n'aka na Naịjirịa, nke megheere ụmụnwaanyị ndị ọzọ ụzọ kemgbe ahụ. N'ajụjụ maka etu mba Afrịka ga-esi pụta na ọgbatauhie sọ coronavirus, Okonjo-Iweala kwuru na gọọmentị ndị mba Afrịka kwesịrị ibu ụzọ lebaa anya n'ihe ha ga-eji kwalite akụnụba ha n'oge a. O rịọkwara ka gọọmenti nye ndị mmadụ ihe oriri, ego na ihe ndị ọzọ eji enyere ndụ aka n'ihi na ọrịa a egbochiela onye ọbụla ịga ọrụ. O kwuru na "ọ bụrụ na ị ga-asị ndị mmadụ nọrọ n'ụlọ, na ị kwesiri ịnye ha ihe ga-eji nọrọ n'ụlọ."Okonjo-Iweala kwukwara na ihe o ji dị oke njọ n'Afrịka bụ na "tupu coronavirus abịa, Afrịka nwere oke nsogbu n'akụnaụba ha." Kama ọ rịọkwara ka ndị mmadụ gee ntị na usoro ndị ọrụ ahụike wepụtara maka ịgbochi ya bụ ọrịa dịka ịkwọ aka, ikpuchi imi na ịgbalahụ ebe ọtụtụ mmadụ nọ. Ọ sị na ya bụ ọrịa adịghirị onye ọbụla mfe. Ọchịchị Naịjirịa Mgbe ajụrụ ya ma onwere uche n'ọchịchị Naịjirịa, Okonjo-Iweala zara na ya efeela ala Naịjirịa oge ya na Obasanjo nakwa Jonathan rụrụ. O kwuru sị: "Ugbua, ọrụ m na-arụ bụ nke Afrịka na nke mba ụwa. Ọrụ a dị m ụtọ n'obi nke ọma." Okonjo-Iweala kwere nkwa ịhụ na ndị Igbo nwetere oke ruru ha ma na-arịọkwa gọọmenti ala Igbo ka ha gbaa mbọ hụ na ego nke ha nwere n'ụlọ banyere n'ihe ga-enyere ọha na eze aka dịka ezigbo ụzọ, ọkụ na ihe ndị ọzọ e ji enyere ndụ aka. Ọ sị na ọbụrụ na ndị ọchịchị ala Igbo kwụwa aka ha ọtọ na ihe gbasara ego dị n'ụlọ na ọ ga-adị nfe iwebata ego ọzọ n'ụlọ.