title: Covid-19 in Nigeria: Lee ihe ndị mere ụmụ Naịjirịa ekwenyeghị na ọ dị na mba a
summary: Ruo ugbua ọtụtụ ụmụ Najiria ekwetebeghị na ọrịa covid 19 di ire.
text: Ọtụtụ n'ime ha ekwuputela ihe mere ha ji atụgharị uche ma ọrịa a abụ eziokwu ka ọ bụghị. Mana dibia Bekee bụ Chinelo Eluba azakọrọla ekweghi ekwe ndị a. 1.Nke mbụ bụ na ha anaghị ahụ ime ebe a na-edopu maọbụ agwọ ndị bu ọrịa a anya I chetara ihe nkiri gosiri ebe ndị ahụike na-arụ ọrụ na "isolation center" na-agba egwu? Nke a socha mee ka ndị mmadụ chee na akụkọ covid-19 bụ akụkọ ifo. Dọkịta Eluba kwuru na gọọmenti enweghị ikike igosi ndị nọ na "isolation center" makana ndị ahụ ga-agbarụ ihu ebe ndị mmadụ nwereike ịsọ ha asọ ma ha gbakee. Maka egwu a na-agba ebe ahụ, o kwuru na e nwere ogo atọ n'ụlọ ndopu nke gụnyere ndị covid-19 na-ejisighị ike, ndị ọrịa a jituru, nakwa ndị e ji akụrụngwa na-enye ikuku azọ ndụ. O kwuru na ọ dịghị njọ ma ndị ọ na-ejisighị ike na-egwu egwu maọbụ jiri ekwentị ha na kọmpụta ha na-arụ ọrụ ebe ahụ. 2. 'Ọnụọgụgụ ndị bu ọrịa a erubeghị ogo nke gọọmenti na-akpọpụta' UC Uzo bụ otu onye na-eso BBC Igbo kwuru na ọ dị mana o hibeghị nne etu e si egosipụta ya. Dọkịta Eluba kwuru na ọ ga-adị mma ka gọọmentị pụta kuziere ndị mmadụ etu ha si enweta ọnụọgụgụ ha na-akpọpụta kwa ụbọchị. 3.Ụfọdụ kwuru na 'enweghị ihe dị iche n'ọrịa a na ịba' Okwu a na-eche kpalitere nkwenye a bụ mgbe onyeisi ụlọọrụ mgbasa ozi a ma ama bụ Raymond Dokpesi, rịachara covid-19 ma pụta kwuo na ọgwụ e ji gwọọ ya na ezinụlọ ya butekwara ọrịa ahụ, enweghị ihe dị iche na ya na ọgwụ ịba. Mana dọkịta Eluba kwuru na ọ na-abụ e bute onye a chọpụtara ọrịa covid-19 n'ahụ, e mee ya ezigbo nnyocha ma gwọọ ọrịa ọbụla a chọpụtakọrọ ya na covid-19 n'ahụ ha. Ọrịa ọzọ a nwereike ịbụ ịba. O kwuru na ọ bụ ọgwụ ndị a ka ndị mmadụ ji emegherị onwe ha anya. 4.Ha kwuru na ha 'ahụbeghị onye o gburu' Dọkịta Eluba kwuru na ya bụ ọrịa na-egbukwa egbu ma ọ bụrụ na ndị o ji agaghị ka e nnyochaa ma gwọọ ha n'ụlọ ndopu. N'okwu ya, ọtụtụ mmadụ na-ekweghị aga ụlọ ndopu na-agwọ onwe ha n'ụlọ ha, nke na-ebute ọnwụ ha, ma sị onye ọbụla kpachapụ anya. 5.Ọ bụ ụzọ gọọmenti si eri ego n'efu Ụkọchukwu Salvation Ministries bụ David Ibiyeomie, kwuru n'ihe nkiri na-efegharị na soshal midia n'ọnwa Mee, na covid-19 anọghị na Naịjirịa kama na ọ bụ ụzọ gọọmentị na ụfọdụ ụlọọrụ si eri ego n'efu. Dọkịta Eluba kwuru na ọ bụ gọọmentị ka ọ dị n'aka, ikuziri ụmụ Naịjirịa ihe niile ha na-eme iji buso ya bụ ọrịa nakwa etu ha si eme ya agha, ka ndị mmadụ ghara ị na-efesa akụkọ ụgha ga-etinye ndị ọzọ na nsogbu. Akụkọ ndị ga-amasị gị: