title: World AIDS day: Ọrịa HIV na AIDS ọ bụ otu ihe?
summary: Ụfọdụ ndị na-ajụ ma enwere ihe dị iche n'etiti ọrịa akpọrọ 'AIDS', na nje HIV?
text: BBC jụrụ Dọkịta Anthony Mgbolu, ihe dị iche n'etiti ọrịa abụọ a, ọ kọwara na ọ bụ HIV na-emecha bụrụ AIDS. Mgbolu kwukwara na mmadụ nwereike inwe HIV ghara inwe AIDS, ọkachasị ma a chọpụta ya n'oge. O kwukwara na ndị mmadụ na-ebizi ogologo ndụ na-enweteghịzị AIDS, mana ọ bụrụ na ị nwere AIDS, ya bụ na ị nwere HIV. Gịnị bụ HIV? Ịkpọru ya n'isi, HIV pụtara (Human Immunodeficiency Virus). Nje HIV bụ nke na-amụbanye ma bụrụ AIDS ma ọ bụrụ na achọtaghị ya n'ahụ mmadụ ọsịsọ. HIV a na-ebidoghi n'oge gwọwa na-akutucha ihe ndị na-echekwa ime ahụ mmadụ nke Bekee kpọrọ "immune system". Dọkịta Mgbolu kwuru sị "Ọ bụ oge "immune system" onye bu HIV dachara mba ka ọ na-abanyezi ọrịa AIDS." Gịnị bụ AIDS? Ịkpọru aha ya n'isi, AIDS pụtara (Acquired Immune Deficiency Syndrome). Ọrịa a bụ otu n'ime ọrịa ụwa na-atụbu ụjọ maka etu o si egbu mmadụ, ebe ọ na-abụ o jide gị ọ mịkpọọ gị maọbụrụ na a chọpụtaghị ya n'oge. Mana ugbua, achọpụtala etu onye nwere ya ga-esi bie ogologo ndụ nakwa n'ezigbo ahụike. Etu e si ama onye bu nje HIV na AIDS A na-ama onye bu ọrịa a site n'inyocha ọbara ya ịchọ ma a ga-ahụ ihe na-aluso nje HIV ọgụ nke Bekee kpọrọ "HIV antibodies". N'otu aka ahụ, e nwereike inyochapụta AIDS n'ahụ mmadụ, site n'inyocha ihe Dọkịta Mgbolu kpọrọ "viral load", ịgụ mkpụrụndụ a kpọrọ "CD4 cells" ọnụ, nakwa inyocha etu o si ewu onye ahụ n'ahụ. E meela ka usoro nyocha HIV na AIDS dị mfe Onye nwere nje HIV? Onye nwere nje HIV nwereike ị na-egosipụta ihe ndị a: Onye nwere AIDS? Tupu ị nwee AIDS, ya bụ na ị nweela HIV. Etu e si ebute HIV na AIDS Mgbochi HIV na AIDS Ndị dọkịnta nwere ihe ha na-akpọ ABC - nke pụtara Ụzọ ọzọ bụ, ekọkọrịtala ndụdụ maọbụ mma na ihe dị nkọ. Ọ bụrụ na i nwere ọrịa HIV, echefula ịnwụ ogwụ gị nke Bekee kpọrọ "Anti Retroviral drugs" (ARV). Ọnụọgụgụ ndị butere ọrịa HIV na gburugburu mbaụwa n'afọ 2017 gbalitere: N'ime afọ isii gara aga, ndị bu ọrịa HIV na-arịgo kama ịgbada agbada. Nke a mere na ebe mmadụ ruru nde 33 bu ọrịa a n'afọ 2012, mmadụ ruru nde 36 buzi ya n'afọ 2017. Mana ndị butere ọrịa HIV ọhụrụ n'ime afọ ahụ gbadara site na nde 2.1 ọ nọbu, daruo nde 1.8 n'afọ 2017. Akụkọ ndị ga-amasị gị: